Działania niezbędne dla ustalenia tematu pracy licencjackiej oraz zasady jej opracowywania, zalecane przez Instytut Pielęgniarstwa PWSZ w Nysie
 

 

    Jak opracować i obronić pracę licencjacką z zakresu pielęgniarstwa?

 Wstęp.

    Studia licencjackie kończą się opracowaniem, przedłożeniem i obroną pracy licencjackiej. W krajach anglosaskich, obrona takiej pracy prowadzi do nadania stopnia naukowego Bechelor of Sciences ( Bechelor in Nursing Sciences). Jest to tam pierwszy człon studiów wyższych, po których stosuje się określenie "graduated". Wszystkie dalsze możliwe etapy kształcenia to tzw. "postgraduated studies".

    Opracowania pracy licencjackiej przewiduje program studiów i regulamin studiów IP PWSZ w Nysie.   

Opracowania pracy licencjackiej wymaga aby studentki i studenci kierunku kształcenia "Pielęgniarstwo" opracowali pracę o objętości kilkudziesięciu stron ( minimum ok. 30 stron) , przedkładaną w maszynopisie (w formie zdigitalizowanej pod edytorem Word).

    Powinno to być oryginalne opracowanie studenta, dokonane w oparciu o pomoc promotora pracy.  

Tematyka prac.  

    Do niedawna prace licencjackie mogły dotyczyć bardzo szerokiego spektrum zagadnień. Według  nowego  zarządzenia Krajowej Radę Akredytacyjną Szkół Pielęgniarek i Położnych praca licencjacka, po studiach I stopnia z zakresu pielęgniarstwa powinna być tzw. pracą kazuistyczną.  Praca taka koncentruje sie na przedstawieniu  wyczerpującej 'historii choroby konkretnego pacjenta' poznanego w trakcie odbywania praktyki studenckiej. Czasami omawianym "przypadkiem" jest ktoś z rodziny studenta. Praca kazuistyczna powinna obejmować nie tylko zapis wywiadu, badania fizykalnego, badań dodatkowych, rozpoznanie i epikryzę, lecz także rozważania z zakresu tzw. diagnostyki różnicowej, omówienia sytuacji rodzinnej, społecznej i różnych wyznaczników kondycji psychicznej pacjenta. Co najważniejsze praca tego typu powinna zawierać omówienie procesu opieki nad chorym, omówionego w sposób krytyczny, tzn. wskazujący nie tylko na zaistniałe fakty ale i możliwości jego udoskonalenia. Szczegółowo strukturę pracy kazuistycznej przedstawiamy poniżej.

 Jak poszukiwać  danych pomocnych dla napisania  pracy licencjackiej?     

    Zwracamy tu usilnie uwagę, że przystępując do opracowywania pracy licencjackiej należy poświęcić wiele czasu na dokonanie przeglądu piśmiennictwa fachowego pielęgniarskiego i ewentualnie także lekarskiego. Przykładem może być czasopismo "Pielęgniarka XXI wieku"  http://www.piel21w.umlub.pl/  

     Rozpocząć można od przeglądnięcia czasopism, dostępnych w Bibliotece Uczelnianej. Później należy zastosować współczesne środki ' zdalnego przeglądania literatury '.

  Poprzez witrynę Biblioteki PWSZ w Nysie   http://biblioteka.pwsz.nysa.pl/  są dostępne liczne bazy danych literaturowych.

    Niezwykle pomocnych narzędziem jest ogólnodostępna wersja tzw. Systemu Medline (tytuły i streszczenia  opublikowanych prac medycznych) zwana PubMED dostępna pod http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi Zarządzenia KASzPiP ograniczające tematykę rozpraw  licencjackich jedynie  do prac  kazuistycznych sprawia, że studenci  pielęgniarstwa będą zmuszeni do zapoznawania się z publikacjami typowo klinicznymi, medycznymi.

    Nasza konkretna rada dla każdego studenta to wprowadzić do okienka witryny PubMed dwa słowa: nursing i jakieś dodatkowe hasło określające swoje własne zainteresowania.  Automat wskaże setki o ile nie tysiące prac dotyczące tak zakreślonego tematu.  

Niezbędna oryginalność własnej pracy licencjackiej.   

    Jak już podkreślono praca licencjacka, jako że odpowiada  dysertacji niezbędnej dla  nadania stopnia naukowego Bechelor of Sciences (  Bechelor in Nursing Sciences  ) musi być pracą  oryginalną.    

  Uwaga ! Praca licencjacka musi być napisana całkowicie samodzielnie, jakkolwiek można oczywiście jej treść dyskutować z kolegami lub  korzystać z pomocy promotora. Wręcz zaleca się aby sformułowany tekst pracy dać do przeczytania innej osobie, która poprawnie formułuje zdania w języku polski.  Niedopuszczalne jest natomiast zlecanie opracowania całości pracy  innej osobie. Nie dopuszczalne są jakiekolwiek formy plagiatu (przepisywania z innych źródeł nie określając tego wyraźnie w tekście pracy licencjackiej). 

    Aby spełnić  wymogi  rzetelności  autora pracy naukowej  oraz również dla  uchronienia się przed  zarzutem popełnienia plagiatu należy wyraźnie określić,  iż dany fragment jest cytatem oraz zaznaczyć to przez ujęcie tego fragmentu w cudzysłowy [ "..." ] a po nim określić dane o tym zapożyczeniu poprzez podanie odnośnika do odpowiedniej  pozycji zamieszczonej w spisie piśmiennictwa (i witryn internetowych) zamieszczonych w końcowej części pracy. Cytowane fragmenty tekstów obcych nie powinny być dłuższe niż  kilka (maksymalnie 10) linijek tekstu, co z kolei zabezpiecza autora przed naruszeniem praw autorskich.

    Oczywiście można omawiać poglądy lub fakty podane przez innych autorów własnymi słowami, lecz w tym wypadku także należy podać po takim omówieniu odnośnik do pozycji zamieszczonej w spisie wykorzystywanej literatury podanej  w jednym z końcowych rozdziałów pracy licencjackiej.   

   Można cytować dłuższe fragmenty tekstu tylko w wypadku uzyskania pisemnej zgody autora cytowanego tekstu.   

   Uwaga  !!! popełnienie plagiatu  w sporządzaniu pracy licencjackiej, jest poważnym przekroczeniem i grozi nie zaliczeniem całości studiów !

Wymagana  struktura pracy licencjackiej.  

     Instytut Pielęgniarstwa,  aby sprostać wymogom środowiska naukowego jak i wymogom Instytucji akredytujących  naszą działalność dydaktyczną musi wymagać aby sporządzona i później prezentowana  w trakcie obrony praca  miała odpowiednia formę.

    Prócz, określonego  wyżej,  właściwego zakresu tematycznego pracy oraz wymogu jej oryginalności  następne, inne  wymogi dotyczą struktury pracy, sposobu cytowania danych literaturowych  i sposobu jej zapisania.  

A. Struktura sporządzanej na piśmie pracy licencjackiej.  

Postać strony tytułowej:  

    Poniżej logo uczelni i napisów "Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie" i napisów.: "Instytut: Pielęgniarstwa, Kierunek: pielęgniarstwo" oraz napisu "Praca dyplomowa licencjacka"   należy podać  tytułu pracy a następnie frazy "Promotor:..." ; "Autor:.... " oraz napis "Nysa 2011". 

    Postać strony tytułowej jest  określona przez  regulamin  studiów  i jest dostępna pod : http://www.pwsz.nysa.pl/aktualnosci/1_strona_pracy.doc   Tym nie mniej  przytaczamy poniżej tutaj ten wzór, dostosowany do okoliczności studiów pielęgniarskich.  

 

 

 

.

 

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NYSIE

Instytut: Pielęgniarstwa

Kierunek: pielęgniarstwo

 

Praca dyplomowa licencjacka


Autorytet osób starszych w rodzinach studentów pielęgniarstwa

 

Promotor: dr n. med., mgr Agnieszka Wolińska      Autor: Zofia Kowalska


Nysa 2016

 

 

    Prace licencjackie  powinny być  oprawione  jedynie w tani, prosty sposób, przewidujący jako okładki przeźroczyste folie.

 

 

   Szczegółowe określenie struktury pracy licencjackiej, z zakresu pielęgniarstwa - o charakterze pracy kazuistycznej *.  

1. Strona tytułowa

2. Spis streści

3. Wykaz skrótów

4. Wstęp

5. Cel pracy

6. Materiał i metody

7. Prezentacja przypadku

8. Omówienie procesu pielęgnacyjnego  rzeczywistego i pożądanego.

      W rozdziale tym należy przedstawić przede wszystkim plan pielęgnowania.  Wstępem do  tego rozdziału   powinno być omówienie a. zastosowanego w rzeczywistości, w omawianym wypadku -  procesu   pielęgnowania . Należy  następnie omówić :   właściwe (takie jakie powinny być przestrzegane) w danym przypadku b.  standardy opieki pielęgniarskiej, c. optymalny w tym wypadku   model (teorię)   pielęgnowania. Powinno się  następnie omówić także d.  Plan edukacji zdrowotnej  pacjenta, z uwzględnieniem wchodzących tu w grę elementów e. profilaktyki zdrowotnej a nawet f. promocji zdrowia.

9. Dyskusja

 10. Wnioski

 11. Piśmiennictwo

 12. Streszczenie

 13. Wykaz tabel

 14. Wykaz rycin

 15. Wykaz fotografii

 16. Załączniki  

1.  Strona tytułowa

Przykłady tytułów rozprawy:

Opis przypadku chorego leczonego z powodu ….

Opis kazuistyczny pacjenta cierpiącego na…  

Procedury pielęgniarskie zastosowane w przypadku chorego …

Model pielęgniarstwa zastosowany w opiece nad pacjentem …

Plan opieki pielęgniarskiej w pewnym przypadku choroby ... – studium przypadku  

2.  Spis treści

     Powinien zawierać wykaz poszczególnych rozdziałów  pracy, z podaniem kolejnego numeru rozdziału, tytułów rozdziałów i podrozdziałów  oraz numerów  stron w rozprawie.  Należy stosować hierarchiczną numerację rozdziałów i podrozdziałów

Np. 1.0 ……..

          1.1 …..

              1.1.1 …..

          1.2 ….

 3. Wykaz skrótów

   Powinien zawierać  zestawienie stosowanych skrótów wraz z wyjaśnieniem ich znaczenia. Przykład:

HDL- lipoproteina o wysokiej gęstości (ang. High density lipoprotein)

OUN- ośrodkowy układ nerwowy

PLT – płytki krwi (ang. platelets)

 4.  Wstęp

     Wstęp to poglądowe, ogólne przedstawienie zaplanowanego zakresu  pracy.  Należy wspomnieć o miejscu leczenia i  pielęgnowania  opisywanego przypadku  oraz wyjaśnić czytelnikowi, krótko w jakim  obszarze  medycyny  znajdują się zagadnienia  dotyczące omawianego przypadku. Należy podkreślić  na ile  częste,  typowe  -  lub odwrotnie  rzadko spotykane - są  problemy,  które będą omawiane w pracy.  Należy wspomnieć o  swoich  kompetencjach i  roli  jaką autor pełnił  wobec opisywanego pacjenta – np. „poznałam pacjenta jako pielęgniarka oddziału szpitalnego”, „.. jako studentka odbywająca zajęcia praktyczne na oddziale .. 

     Błędem jest opracowanie wstępu w postaci szczegółowej prezentacji tematu  w formie podobnej do  pracy poglądowej. Do wiedzy teoretycznej z danego zakresu można odnieść się w dyskusji,  pamiętając, aby nie przedstawiać tych samych treści we wstępie, jak i w dyskusji.

5. Cel pracy

    Jasne i precyzyjne sformułowanie w postaci zdań twierdzących zamierzeń autora pracy.

Przykłady: 

      1. Prezentacja przebiegu choroby, leczenia i opiekowania się  pacjentem  cierpiącym na  … co ustanowi materiały pomocne  dla pielęgniarek  opiekujących się  podobnymi przypadkami.

     Można przy tym uwypuklić, że autorka  chce w szczególności wyczerpująco omówić  takie zagadnienia   jak:  

2. Określenie wieloaspektowych problemów pielęgnacyjnych w opiece nad …..

3. Dokonać analizy  możliwości zastosowania modelu pielęgnowania …. nad pacjentem z …

3. Opracować  plan  opieki pielęgniarskiej w przypadku ….

 

6.  Materiał i metody

     Na wstępie tego rozdziału autorka (autor) powinien podkreślić,  że podstawowe dane uzyskał  poprzez kontakt osobisty z pacjentem, w związku z współuczestniczeniem w procesie  pielęgnowania w trakcie pracy (zajęć praktycznych, praktyki zawodowej) na oddziale.. szpitala…  lub w przychodni .. zakładzie opiekuńczo – leczniczym .. w

    Należy podkreślić, że dla opracowania rozprawy posłużono się dokumentacja medyczną, określając jej charakter, np. historia  choroby pacjenta leczonego na oddziale, ..karty wypisowe posiadane przez pacjenta.. kartoteka pacjenta z  przychodni …

    Należy dodać, że opracowując rozprawę wykorzystano dane z piśmiennictwa fachowego, podkreślając np. iż korzystano z opisów przypadków zamieszczanych w czasopismach takich jak Pielęgniarka XXI wieku, Medycyna Praktyczna… itp. ..

    Można podkreślić,  że podstawą metodą było urzeczywistnienie tradycyjnej w medycynie, znanej od wieków procedury opisu przypadków kazuistycznych oraz uwzględnienie specyfiki dokumentacji pielęgniarskiej dotyczącej planów pielęgnowania i realizowania procesu pielęgnowania.   

    Jeśli paca licencjacka omawia  dane,  pochodzące od kilku pacjentów należy w tym rozdziale  podać charakterystykę   grupy badanej.  

    Można podkreślić, że istotą zastosowanej metodologii  jest opisane procesu diagnostycznego, terapeutycznego i przebiegu pielęgnacji  wybranego pacjenta lub grupy pacjentów ze zwróceniem uwagi na napotkane trudności i określenie  optymalnych, prawidłowych cech  tych procesów,  jakie powinny być w danym przypadku zastosowane.

    Można podkreślić, że w odróżnieniu od typowych, publikowanych  w czasopismach  prac kazuistycznych, metodyka prac nad  rozprawą  zakładała dwa etapy.  W pierwszej fazie następowało zapoznanie się z pacjentem i spisanie dostępnych o nim danych. W drugiej fazie, wykorzystując wiedzę o istocie opieki pielęgniarskiej sformułowano działania pożądane, w szczególności plan opiekowania się  pacjentem.      

    Jeśli autor  włączył do swojej rozprawy wyniki uzyskiwane przez  mniej typowe  techniki pozyskiwania danych takie jak wywiady strukturalizowane, kwestionariusze ankietowe, kwestionariusze obserwacji, wyspecjalizowane skale  takie jak  skala samoobsługi, skala ryzyka odleżyn,  skala bólu, testy psychologiczne lub inne  - to należy te metody omówić w tym rozdziale.   

7.   Prezentacja przypadku:  

         Należy  podkreślić na wstępie tego  rozdziału, że dane o pacjencie są  zaczerpnięte np. głównie z historii choroby pacjenta przebywającego na oddziale szpitalnym, czy też raczej z innego zbioru dokumentów, np. pliku kart wypisowych, kartoteki prowadzonej w przychodni  itp. Jeśli autor jest zmuszony przedstawić dane z długiego przedziału  czasu, które zostały zawarte w licznych dokumentach, konieczne  jest  dokonanie omówienia przeglądowego i podsumowującego te dane.   Tym nie mniej, jest konieczne  przedstawienie .  

1. Danych z wywiadu  (najlepiej zebranego niedawno)

2. Wyników badania fizykalnego (najlepiej wyniki badania ostatniego, lecz jeśli opisywany

    jest długotrwały przebieg choroby, to może być konieczne omówienie, pojawiających się

    chronologicznie postępujących zmian patologicznych)    

3. Wyniki badań dodatkowych laboratoryjnych (czasami konieczne jest omówienie zmian

    w czasie)

4. Wyniki badań dodatkowych,  obrazujących zmiany narządowe

5.  Zapisy opinii konsultantów

6.  Opis zastosowanego leczenia ( zlecenia

7. Kliniczne rozpoznanie lekarskie

8. Epikryza lekarska    

8. Omówienie procesu pielęgnacyjnego  rzeczywistego i pożądanego.  

    Ważną częścią pracy, stanowiącą część najbardziej oryginalna i odautorską   jest niniejszy rozdział. Aby sposób rozpoczęcia pracy  nad nim był  intuicyjnie zrozumiały   można doradzić autorom rozpraw licencjackich , aby  pisząc go odwołali się do swoich licznych doświadczeń z zajęć praktycznych na oddziałach szpitalnych, kiedy to często,  po zapoznaniu się z pacjentem  należało  sporządzić tzw.  plan pielęgnowania.  

    Należy zauważyć  istnienie dwóch etapów pracy nad rozprawą. W rozdziałach powyższych należało  dokonać prezentacji pacjenta.

     W rozdziale  niniejszym,   po 1.  przedstawieniu  odnotowanego, zastosowanego w rzeczywistości procesu pielęgnowania należy sformułować 2.  plan pielęgnowania optymalny, właściwy,  który jak wiadomo składa się z trzech wstępnych części.:

2.1 . Diagnoza pielęgniarska

2.2. Cele pielęgnowania

2.3. Przewidywane procedury pielęgnowania  (procedury zalecane,

       wynikające z danych literaturowych).   

    Należy   omówić  także 3.  właściwe  standardy   opieki pielęgniarskiej (takie jakie powinny być przestrzegane) w danym  przypadku,  4. Optymalny,  w tym wypadku   model  (teoria)   pielęgnowania. 

     Powinno się  następnie  omówić także 5.  Plan edukacji zdrowotnej  pacjenta, z uwzględnieniem wchodzących tu w grę elementów 6. profilaktyki zdrowotnej,  a nawet 7. promocji zdrowia.  

9.  Dyskusja  

    Dyskusja  powinna dotyczyć:   1.  Rozważań, czy obraz kliniczny przedstawiony w rozdziale „Prezentacja przypadku” jest zbieżny z  opisami rozważanego schorzenia,  znanymi z piśmiennictwa  medycznego, 2. Rozważań  czy zastosowane w rzeczywistości procedury pielęgnacyjne, ogólniej - przebieg pielęgnowania był  zbieżny za procedurami zalecanymi w danej konkretnej sytuacji  klinicznej.

      W dyskusji  można przedstawić także własne przekonania o  możliwościach optymalizowania procesu pielęgnacyjnego (propozycje rozwiązań innowacyjnych). 

Jeśli w pracy omawiane są dwa przypadki (lub grupa chorych), wówczas należy

wskazać  na  różnice i podobieństwa w sprawowaniu nad nimi opieki pielęgniarskiej.

Dyskusja powinna zawierać wypowiedź  dotyczącą tego, czy cele pracy zostały osiągnięte.

Już w dyskusji można formułować zalecenia dla osób realizujących opiekę  pielęgniarska w sytuacjach analogicznych.     

 10.  Wnioski  

Wnioski powinny być sformułowane w kilku ponumerowanych punktach. Nie powinny one stanowić  powtórzenia  danych pozyskanych  o pacjencie. Powinny one odpowiadać na pytanie, czy postawione cele pracy zostały osiągnięte. Powinny one być także sformułowaniami dotyczącymi zaleceń dla osób, realizujących proces pielęgnacyjny w omawianej sytuacji, klinicznej   

 

Wcześniejsze określenie struktury pracy kazuistycznej, które obowiązywało w poprzednich latach było następujące :

Przykłady tytułów:

T.:
      (a) Studium przypadku pacjenta cierpiącego na...

      (b) Opis rozpoznawania, leczenia i pielęgnacji pacjenta cierpiącego na....  

      (c) Opis kazuistyczny pacjenta cierpiącego na...  


1. Wstęp

 

2. Cel pracy

 

3. Metodyka  


4. Prezentacja historii choroby pacjenta XX cierpiącego na ...
    3.1 Wywiad
    3.2 Badanie fizykalne w dniu przyjęcia do szpitala ( hospitalizacja pierwsza...)
    3.3 Wyniki badań dodatkowych laboratoryjnych 
    3.4 Wynika badań dodatkowych obrazujących zmiany narządowe
    3.5 Zapisy opinii konsultantów
    3.6 Plan leczenia i opis zastosowanego leczenia ( zlecenia )
    3.7 Wyciąg istotnych danych z dekursusu lekarskiego
    3.8 Kliniczne rozpoznanie lekarskie po pobycie szpitalnym
    3.9 Epikryza lekarska

5. Teoria procesu chorobowego rzadkiego przypadku chorego na ...
    4.1 Przegląd danych literaturowych dotyczących zachorowań na .....
    4.1.1 Dane dotyczące etologii
    4.1.2 Dane dotyczące patogenezy choroby
    4.1.3 Dane dotyczące rozpoznawania choroby ..
    4.1.4 Dane dotyczące leczenia schorzenia ...
    4.1.5 Dane literaturowe dotyczące pielęgnowania pacjentów z..

6. Opis procedur zastosowanych w przypadku pielęgnacji i leczenia pacjenta .. XX
    5.1 Procedury realnie stosowane..
    5.2 Rzeczywisty, odnotowany 'dekursus pielęgniarski'
    5.2 Procedury zalecane, wynikające z danych literaturowych

7. Dyskusja dotycząca zastosowanych procedur pielęgnacyjnych

8. Wnioski

9. Piśmiennictwo (pozycje literaturowe oraz dowiązania witryn Internetowych)
10. Streszczenie w języku polskim.
11. Streszczenie w języku angielskim. 
12. Oświadczenie dotyczące przestrzegania praw autorskich.

Uwaga ! Instytut pielęgniarstwa opracował ostatnio alternatywną wersję

* Zalecany sposób wszczęcia działań, zmierzających do opracowania pracy licencjackiej, któro po niedawnych regulacjach Komisji Akredytacyjnej powinna mieć  charakter pracy kazuistycznej.  Otóż pierwszym niezbędnym krokiem  jest uzgodnienie chęci podjęcia się  prowadzenia prac przez potencjalnego promotora, który jest pielęgniarką lub pielęgniarzem zatrudnionym w Instytucie Pielęgniarstwa, realizującym zajęcia praktyczne w szpitalu  - z prośbą o ułatwienie dostępu do dokumentacji medycznej.

 


 

Praca typu .: " Ocena i prezentacja stanu zdrowia wybranej grupy pacjentów".

 

      Zwracamy uwagę iż  przedmiotem pracy licencjackiej może być ocena i prezentacja obranej grupy pacjentów. Może to być rodzaj poszerzonej pracy kazuistycznej  w której student opisze kilku pacjentów cierpiących na pewne schorzenie. Może to być także np. charakterystyka grupy pacjentów, którymi opiekuje się pielęgniarka środowiskowa lub pielęgniarka opieki długoterminowej.

 

     Studenci mogą wykorzystać dla realizacji tego typu prac narzędzie opracowane w Instytucie Pielęgniarstwa PWSZ w Nysie . Z istotą tego narzędzia można się zapoznać poprzez przestudiowanie tekstu dostępnego pod    http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/narz-terap-i-piel-srod.doc [ wraz z rysunkami dostępnymi pod

 http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/rys-1.JPG , http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/rys-2.JPG , http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/rys-3.JPG  lub przez przestudiowanie prezentacji dostępnej pod.:

http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/met-prezent-st-zdrowia.ppt

 

     Zwracamy uwagę, że przewidywanie,  iż tematyka pracy licencjackiej może dotyczyć - nie jednego - a kilku pacjentów sprawia, że nadal jest celowe zapoznawanie studentów w trakcie realizacji przedmiotu "Badania naukowe w pielęgniarstwie"  z elementami  statystyki medycznej.   

 
 

Opracowanie statystyczne danych  

    Student pielęgniarstwa,  powinien znać typowe  plany eksperymentów medycznych, majacych na celu dociekania dotyczące skuteczności konkretnych działań terapeutycznych. Dlatego powinien znać przytoczone poniżej podstawowe pojęcia.

1. Zrandomizowana  próba z grupą kontrolna ( Randomized controlled trial  -  RCT )

     [ inna nazwa to:  Losowe badanie kontrolowane  ]

2. Badanie obserwacyjne retrospektywne (  Case  - control study  - CCS )

     [ inna nazwa  to  Badanie kliniczno kontrolne ]

3. Badanie obserwacyjne prospektywne ( Cohort study )

     [ inna nazwa to: badanie kohortowe ]

3. Badanie dotyczące oceny procedur diagnostycznych ( trafność, czułość , swoistość testu, itp. )  

 Dla wszystkich tych typów badań zebrane dane liczbowe  są zestawiane w tzw. tablicy 2x2

Obrazuje to następujący rysunek.:

 

 

 Wynik działań nr 1 i 2  

 

 Wydarzenie

 Brak wydarzenia

Ekspozycja na

 Działanie nr 1 ( np. leczenie )

 

 a

 b

 a+b = n1

Działanie nr 2 ( np. placebo )   

 c

 d

 c+d = n2

 

 a+c

b+d

 

 

Zwracamy uwagę, iż  nawet najprostsze zestawienie  liczbowe może być  scharakteryzowane przez takie parametry statystyczne jak:   

1. Częstość  wydarzenia w grupie  eksperymentalnej  ( dla działania nr 1 )

    Ra = a/n1 lub  a/(a+b)  

2. Częstość   wydarzenia  w grupie kontrolnej ( dla działania nr 2 )

    Rc = c/n2 lub c/(c+d)   

3. Ryzyko  względne ( relative risk  - RR )  RR = Ra/ Rc  

4. Bezwzględne zmniejszenie ryzyka ( absolute risk reduction  -  ARR )   ARR = Ra - Rc  

5. Czułość testu,  a/(a+b)  

6. Swoistość testu,   b/ (b+d)    i  inne  

Studenci mogą dokonać wyliczeń tych prostych wskaźników, korzystając z gotowych programów kalkulacyjnych dostępnych poprzez  istniejące dla takiego celu strony Internetowe. Przykładem takiej strony kalkulującej, dotyczącej  danych ujmowanych w tablicy 2x2  jest.:  http://statpages.org/ctab2x2.html    

Rozmaite inne testy statystyczne są udostępnione poprzez stronę.:  http://statpages.org/   

   Szersze omówienie  problematyki  opracowania statystycznego danych zamieszczanych w pracach licencjackich typu A lub C  prezentujemy  na stronie.:   http://www.pwsz.nysa.pl/~pielegniarstwo/statystyka.htm     

 

     Uwagi dotyczące zalecanego  sposobu opracowania rozdziałów .: 1. Wstęp , 2. Cel pracy,

3. Metodyka, ... 4. Przegląd literatury niezbędnej dla osiągnięcia celu pracy, .. 6.  Wnioski ,... 

7. Streszczenie

 

Zaleca się,  aby wstęp nie był rozdziałem dłuższym jak 1 - 2 strony. W sposób zwięzły powinien wprowadzać on w obrane zagadnienie. Z rozdziale tym  należy uzasadnić dlaczego  jest celowe podjęcie  obranego tematu pracy. W wypadku pracy kazuistycznej należy uzasadnić dlaczego student zdecydował się poświęcić  swoja pracę obranemu przypadkowi.

 Cel pracy powinien być krótkim rozdziałem, nie dłuższym aniżeli 1/2  strony. W sposób zwięzły należy dobitnie uwypuklić,  co autor pracy zamierza zrobić. W wypadku pracy kazuistycznej należy podkreślić jaki aspekt rozpoznawania, leczenia  lub pielęgnowania będzie omówiony dogłębnie, tak aby  uzyskać  wkład w rozwój wiedzy o  stosowanych sposobach  opiekowania się pacjentami.

 

W krótkim rozdziale dotyczącym metodyki, należy wyliczyć przedmioty nauczania na których student zapoznał się z zagadnieniami poruszanymi w opisie przypadku, należy podać  miejsce  odbywania praktyk w których autor poznał bliżej omawiany problem oraz ewentualnie doświadczenia osobiste ( np. opiekowanie się członkiem rodziny ), które pozwoliły studentowi na pogłębienie wiedzy dotyczącej omawianego zagadnienia.

W  rozprawach licencjackich które są  pracami kazuistycznymi  ważnymi rozdziałami są:  

6. Opis procedur zastosowanych w przypadku pielęgnacji i leczenia pacjenta .. XX
    5.1 Procedury realnie stosowane..
    5.2 Rzeczywisty, odnotowany 'dekursus pielęgniarski'
    5.2 Procedury zalecane, wynikające z danych literaturowych

7. Dyskusja dotycząca zastosowanych procedur pielęgnacyjnych

Rozdział 6. Wnioski powinien być krótkim rozdziałem ( na ogół 1/2 strony ). W ponumerowanych punktach student powinien sformułować wnioski, które dotyczą  problemu " jak i na ile "  udało się  zrealizować założony cel pracy, a w wypadku pracy kazuistycznej wnioski powinny podkreślać kluczowe spostrzeżenia wynikające z obserwacji konkretnego pacjenta.    

Streszczenie  

   Dwie przedostatnie strony pracy licencjackiej powinny zawierać streszczenie w języku polskim i angielskim.

  Na stronie zawierającej streszczenie pracy u góry osobnej strony powinien widnieć tytuł pracy, a poniżej ponownie imię i nazwisko autora.

   Tekst streszczenia powinien liczyć ok. 150 słów, maksymalnie 250 słów. Pod streszczeniem pracy należy wpisać 6 słów kluczowych.

    Streszczenie w języku angielskim powinno być zapisanie w sposób analogiczny na osobnej stronie. Zalecenie Dyrektora Instytutu, aby praca licencjacka zawierała streszczenie w języku angielskim wynika z troski dostosowania struktury pracy do wchodzących w życie wymogów dotyczących tzw. suplementu do dyplomu, systemu punktów transferowych ECTS,  współpracy międzynarodowej.   


 

    Znaczenie dbałości o styl wypowiedzi (unikanie zwrotów żargonowych, mowy potocznej),  właściwą składnię, przestrzeganie reguł gramatycznych i interpunkcji.

    Praca powinna  być sformułowana wg prawideł języka polskiego  poprawnym języku. Styl wypowiedzi powinien być  zgodny ze zwyczajami medycznych publikacji naukowych. Należy stosować terminy profesjonalne, fachowe. Nie dopuszczalne jest stosowanie żargony, zwrotów tzw. mowy potocznej ( tzw. kolokwializmów).  Jest wskazane aby poprosić  o przeczytanie pierwotnej wersji pracy koleżance, przyjacielowi lub innej  osobie kompetentnej w zakresie wykrywanie niedociągnięć  językowych.

    Konieczne jest przestrzeganie zasad interpunkcji. Dla przykładu.: Kropka kończąca zdanie powinna być za ostatnia literą ostatniego wyrazu zdanie. Przed następnym zdaniem konieczna jest jedna spacja. Znak zapytania i Wykrzyknik nie jest oddzielony spacją od ostatniej litery wyrazu. Dając odnośnik literaturowy piszemy np.  .: { ...stwierdził (15).} czyli kropka jest za nawiasem określającym pozycję literaturową. Przed rozpoczęciem spisywania pracy należy przypomnieć  sobie wszystkie zasady interpunkcji i składni.


   

Szczegółowe wytyczne dotyczące postaci fizycznej  pracy  

    Praca powinna liczyć ok. 30 - 60 stron maszynopisu. Należy sporządzić ją 4 egzemplarzach. Powinna ona być napisanych jednostronnie na papierze formatu A4. Na jednej stronie powinno być 2100 znaków. Należy stosować odstęp pomiędzy wierszami 1,5  oraz używać  czcionki  Times New Roman CE 12 punktów. Zalecane marginesy to  - lewy 3,5cm, prawy 1cm, górny 3,5cm, dolny 3cm. Należy pod Wordem "wyrównać tekst do lewej".  

    Treść pracy powinna być złożona także na dyskietce CD.  Tekst na tym nośniku  informacji powinien być zapisany w edytorze Word dla Windows. 

       Struktura pracy, odnotowana w spisie treści powinna być uwypuklona przez stosowanie tzw. " wcięć " np.:

6. Opis procedur zastosowanych w przypadku pielęgnacji i leczenia pacjenta .. XX
    5.1 Procedury realnie stosowane..
    5.2 Rzeczywisty, odnotowany 'dekursus pielęgniarski'
    5.2 Procedury zalecane, wynikające z danych literaturowych
 

 Tytuły i podtytuły w spisie treści powinny być pisane pismem tekstowym (nie wersalikami). W spisie treści nie nie należy stosować pogrubienia czcionki.  W tekście pracy natomiast podtytuły  rozdziałów  powinny być napisane czcionka  pogrubioną. Akapity w tekście pracy  rozpoczyna się wcięciem. Maszynopis nie może zawierać maszynowych wyróżnień, takich jak spacjowanie (rozstrzelenie),  i wersaliki (duże litery). Można stosować pogrubienia niektórych fraz tekstu.    

    Tekst powinien być wyrównany do lewej. Nie należy stosować centrowania tekstu. Tytuły rozdziałów i podrozdziałów nie powinny być pisane dużymi literami ani nie powinny być podkreślane.

   Wymieniając farmaceutyki  należy  stosować międzynarodowych ( nie firmowe ) nazwy leków. Należy stosować skróty wg. międzynarodowego układu jednostek miar (SI).  W liczbach miejsca dziesiętne należy oddzielać przecinkami (nie kropkami).

   Rysunki i tabele należy ponumerować. Mogą one być zamieszczane wewnątrz pracy. Można, ewentualnie tabele  i rysunki dołączyć do pracy na osobnych stronach, załączonych na końcu pracy. Jest dopuszczalne, aby osobne strony zawierające tabele i rysunki były zamieszczane pomiędzy stronami zawierającymi tekst (wewnątrz pracy).    

  W tekście należy wymieniać tabele i rysunku pisząc: tab. nr x, rys. nr x.  Jest pożądane aby zamieścić po tekście streszczeń spis  tabel i rysunków.

 Tabele należy wykonać w programie Word dla Windows, a wykresy (rysunki) przy pomocy narzędzi dostępnych w obrębie pakietu Office  dla Windows.

 Tabele, wykresy i rysunki należy zapisać na dyskietce jako osobne pliki w formacie programu, w którym zostały wykonane. Szerokość tabel i rysunków nie może przekraczać 13 cm.

   W tabelach i opisach rysunków należy używać pisma Arial Narrow CE wielkości 10 punktów. Ilustracje półtonowe należy zapisać na dyskietce jako czarno-białe (256 odcieni szarości, rozdzielczość 300 dpi), w formacie TIF lub EPS.   

Sposób zapisu piśmiennictwa  

    W spisie piśmiennictwa należy podawać tylko te pozycje, które są cytowane w tekście, przy czym w tekście należy podać numer pozycji piśmiennictwa w nawiasie typu [  ].  Pozycje literaturowe należy umieszczać na liście cytowanego piśmiennictwa w kolejności takiej jaka wynika z kolejności ich cytowania w tekście pracy.  Cytowane dowiązania witryn Internetowych mogą  być przemieszane z pozycjami wydrukowanymi.    

  Każda pozycja piśmiennictwa powinna być pisana od nowego wiersza i poprzedzona numerem. Sposób zapisu danych o artykule opublikowanym w piśmiennictwie medycznym lub pewnej książce   powinien być zgodny z tzw. standardem  Vancouver,  tzn.:

 (a) Zapis dla artykułu z czasopisma powinien zawierać : nazwiska autorów, inicjały imion, tytuł artykułu, tytuł czasopisma (zgodny z Medline, PubMed ), rocznik, tom, numer w obrębie tomu - podany w nawiasie (  )   i strony od - do.

Wzór: (x) Kowalski N., Nowak A.: Opieka pielęgniarska nad osobami starszymi. Magazyn Pielęgniarki i Położnej, 1919, 33(5), 210-223.

Można na stosować także skróty nazw czasopism zgodne z z Index Medicus (ze sposobem stosowanym w ogólnodostępnej bazie danych literaturowych PubMED ) np.

Eliasson M., Jansson J.: Tissue plasminogen in course  of  essential hypertension. J. Hypertens., 1997, 15 (2), 349-356

(b) Zapis dla pozycji książkowej powinien zawierać : nazwiska autorów, inicjały imion, tytuł, wydawca, miejsce publikacji, rok wydania.   

Wzór: (xx) Kowalski ZG.: Podstawy pielęgniarstwa. Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa, 1923.

(c) Zapis dla rozdziału z książki: nazwiska autorów, inicjały imion, tytuł, W: nazwiska i inicjały imion redaktorów tomu, tytuł, wydawca, miejsce wydania, rok, strony.

Wzór: (xxx) Kawczyńska- Butrym.: Diagnoza pielęgniarska. W: Kowalski Z. - red.: Podstawy pielęgniarstwa. Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa, 2004, s. 203-248.

(c) Określenia  witryn Internetowych powinny zawierać: nazwisko autora, tytuł witryny, adres Internetowy witryny podany w nawiasie kwadratowym.

Wzór:  [xxxx] Gallagher, A. Moral Distress and Moral Courage in Everyday Nursing Practice" The Online Journal of Issues in Nursing Vol. 16 No. 2

 

http://www.nursingworld.org/MainMenuCategories/ANAMarketplace/ANAPeriodicals/OJIN/TableofContents/Vol-16-2011/No2-May-2011/Articles-Previous-Topics/Moral-Distress-and-Courage-in-Everyday-Practice-.aspx

 

 w The Online Journal of Issues in Nursing  http://www.nursingworld.org/MainMenuCategories/ANAMarketplace/ANAPeriodicals/OJIN.aspx

 

 Tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy  jest to uzasadnione  można podać jedynie nazwę witryny, nie określając autora, np. pisząc o pewnym czasopiśmie pielęgniarskim dostępnym on line można określić to źródło  następująco.:

 

[xxxxx] The Online Journal of Issues in Nursing

http://www.nursingworld.org/MainMenuCategories/ANAMarketplace/ANAPeriodicals/OJIN.aspx

lub

[ xxxxx] Nursing Spectrum

 http://www.czelej.com.pl/Pielegniarstwo_XXI_wieku-6-4.html  

 

   Tytuły pozycji  literaturowych  w spisie piśmiennictwa są numerowane ale numery te nie umieszcza się w nawiasach.

      

  

    

     Inne, ważne wymogi, które muszą być przestrzegane w trakcie wykonywania pracy licencjackiej.

 

    Przedstawiane w pracy, przeprowadzone we współpracy z lekarzami eksperymenty kliniczne muszą przestrzegać  zasad tzw.  Deklaracji Helsińskiej.

    W przypadku  takich prac badawczych konieczna jest ocena klinicznej komisji bioetycznej (komisje takie działają  przy Akademiach Medycznych). Do prac doświadczalnych zawierających wyniki badań na ludziach (kryjących element ryzyka) należy dołączyć pisemną akceptację projektu badań właściwej terenowej komisji etyki.  

   Tworzona praca powinna być wykonane przy pomocy licencjonowanego lub ogólnie dostępnego, legalnego oprogramowania. Można używać:

1. Oprogramowania, na które licencję posiada uczelnia.

2. Oprogramowania na które udzielane są bezpłatne licencje bez ograniczeń lub dla

    celów edukacyjnych co najmniej na czas niezbędny dla napisania i oceny pracy,

3. Oprogramowania, na które licencję posiada student,

4. Oprogramowania udostępnianego przez osoby trzecie (np. zakład pracy) pod warunkiem

   uzyskania zgody właściciela o ile nie łamie to praw licencyjnych.

5. Oprogramowana także z innych źródeł, jednak nie naruszając warunków licencji związanych  z tym

   oprogramowaniem

 

   Prezentacja pracy w celu jej oceny powinna się odbyć zgodnie z warunkami licencji. 

 

     Kolejność kroków niezbędnych dla podjęcia wysiłków zmierzających do opracowania i obrony dysertacji licencjackiej.  

  Student  pielęgniarstwa zarówno jest zobowiązany już  przed końcem II roku ( IV semestru ) to znaczy przed ostatnimi swoimi wakacjami podjąć wysiłki niezbędna dla  opracowania pracy licencjackiej. Aby ułatwić to zadanie i aby stymulować do rozpoczęcia takich wysiłków student powinien wypełnić załączony poniżej wzór "Karty  przebiegu pracy licencjackiej". Jak wynika z tego wzoru student powinien już w tym okresie studiów uzyskać wstępną akceptację promotora pracy.

   Lista osób którzy są upoważnieni do pełnienia roli promotora jest dostępna w Sekretariacie Instytutu Pielęgniarstwa.

   W październiku, na początku swojego III roku studiów   student powinien ponownie omówić temat pracy licencjackiej z swoim promotorem. Ustalony w ten sposób obowiązujący temat będzie rozpatrywany i zatwierdzany na zebraniu Komisji Dydaktycznej Instytutu Pielęgniarstwa. Jak wiadomo Komisja ta ma w swoim składzie przedstawicieli studentów.

   Student może wielokrotnie konsultować wykonywanie swojej pracy licencjackiej z promotorem w trakcie semestru V i VI.

     Gotowa praca licencjacka, (wraz z tekstem i rysunkami na płytce CD-R) powinna być  złożona  w  3-ch egzemplarzach w Sekretariacie Instytutu. Czwarty egzemplarz pracy zachowuje student. Postać fizyczną  tych 3 egzemplarzy określa zarządzanie Rektora zamieszczona poniżej. Instytut Pielęgniarstwa będzie organizował  'przed terminową sesję egzaminów dyplomowych' dla tych studentów, którzy uzyskali już wszystkie zaliczenia.

   Ponieważ VI  semestralne studia, z zakresu pielęgniarstwa trwają  jeszcze przez okres wakacyjny po III roku, w drugiej połowie września zostanie zorganizowana druga, podstawowa tura egzaminów dyplomowych i obron prac licencjackich. Zaleca się, aby studenci złożyli pracę licencjacką jak najszybciej.

   Obrona pracy licencjackiej będzie się odbywać wraz z innymi czynnościami niezbędnymi dla ukończenia studiów

 (teoretyczny i  praktyczny egzamin  dyplomowy).

    Jeden egzemplarz  pracy  licencjackiej  będzie przechowywany w Dziekanacie  Instytutu Pielęgniarstwa przez okres kilku laty. Teksty wielu prac licencjackich są weryfikowane  przez   Krajową  Radę  Akredytacyjną  Szkół Pielęgniarek i Położnych ( KRASzPiP) 

  Dane o egzaminie dyplomowym - patrz osobna strona dostępna pod:

http://www.pwsz.nysa.pl/instytut/pielegniarstwo/pliki/regulamin_dyplomowy.pdf

    

  Ogólne kryterium spełniania wymogów stawianych pracom licencjackim.  

  Praca spełnia wymogi jeśli były przestrzegane wszystkie zalecenia wymienione w niniejszej instrukcji, omawiającej sposób podjęcia tematu i  zrealizowania opracowania.  Należy jednak z naciskiem podkreślić, że prócz spełniania rozlicznych wymogów formalnych i technicznych, najważniejszym kryterium jest oryginalność pracy.  Prace kazuistyczne  realizowane w danym semestrze nie powinny dotyczyć  pacjentów opisywanych w rozprawqch przez innych studentów.   

 

Załączniki związane z przeprowadzaniem przewodu licencjackiego.

  Jak wspomniano przewód  licencjacki jest rozpoczynany od wypełnienia  zamieszczonej  poniżej karty i uzyskania podpisu promotora.   

Karta  przebiegu pracy licencjackiej

 

 

Imię i nazwisko:........................................................................................

 

Data rozpoczęcia studiów: ...................................

 

Studia stacjonarne/niestacjonarne:    ...................................

 

Numer grupy seminaryjnej:     ...................................

 

Nr albumu:       .................

 

Telefon kontaktowy:     …. .........................

 

Tytuł, imię i nazwisko promotora:……………………………………………………………….

 

Proponowany tytuł pracy licencjackiej

 

…………………………................................................................................................................

 

…………………..........................................................................................................................

 

……………................................................................................................................................

 

 

Podpis promotora:  …………………………….

 

 Ostateczna wersja tytułu pracy licencjackiej

 

…………………..........................................................................................................................

 

................................................................................................................................................

 

................................................................................................................................................

 

 

Podpis promotora:…………………………….. 

 

 

Zatwierdzenie tytułu pracy przez Instytutową Komisję Dydaktyczną:

 

…………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………….

 

Podpis przewodniczącego komisji:

………………………………………………

Konieczne jest  także złożenie następującego oświadczenia.:

Nysa, dnia ………………. 

..................................................

imię i nazwisko  

..................................................

kierunek studiów  

...............................

numer albumu    

OŚWIADCZENIE  

 

            Stwierdzam, że przedłożoną w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nysie pracę licencjacką, na kierunku ...............................................................................................................

pt.: ..............................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................

opracowała(e)m samodzielnie i nie naruszyła(e)m osobistych i majątkowych praw autorskich osób trzecich, które chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 904 z późn. zm.).

Wszystkie przytoczone w pracy teksty dosłowne innych Autorów udokumentowane zostały  w formie dopuszczalnych cytatów. Dane, stwierdzenia i poglądy Autorów przytoczone w pracy niedosłownie, opatrzone zostały odpowiednimi odsyłaczami.

           Jednocześnie oświadczam, iż na podstawie obowiązujących przepisów prawnych w zakresie odpowiedzialności cywilnej i karnej za naruszenie praw autorskich, przedłożona praca nie była wcześniej publikowana i oceniana oraz że treść pracy, zapisanej na przekazanym przeze mnie nośniku elektronicznym, jest zgodna z treścią zawartą w wydrukowanej wersji pracy, przedstawionej do obrony. 

                                                   .............................................

podpis studenta                                

ZARZĄDZENIE  NR  1/2005

 

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nysie

z dnia 26 stycznia 2005 r.

w sprawie zasad przygotowywania prac dyplomowych

w PWSZ w Nysie

 

 

Na podstawie art. 38 ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych (Dz. U. Nr 96, poz. 590 z późn. zm.) oraz Regulaminu studiów PWSZ Nysie zarządzam, co następuje:

§ 1  

1.    Warunkiem dopuszczenia do egzaminu dyplomowego jest złożenie w Dziekanacie trzech egzemplarzy pracy dyplomowej inżynierskiej/licencjackiej oraz elektronicznej wersji zapisu tej pracy, umieszczonej na płycie CD do jednorazowego zapisu. Nośnik elektroniczny powinien być opisany, tj. na odwrocie CD należy umieścić imię i nazwisko studenta oraz tytuł pracy dyplomowej.

       Jeden egzemplarz archiwalny pracy dyplomowej musi być wydrukowany dwustronnie, oprawiony w miękką okładkę z płaskim grzbietem metodą klejoną.

        Dwa pozostałe egzemplarze pracy dyplomowej, które wraz z drukami oceny pracy dostarcza się promotorowi i recenzentowi, należy oprawić w twardą   okładkę.  

2.    Szczegółowe zasady realizacji prac dyplomowych inżynierskich/licencjackich, w tym zakres i zasady redagowania pracy, określa Dyrektor Instytutu.  

§ 2  

1.    Przed obroną pracy dyplomowej inżynierskiej/licencjackiej student wypełnia pisemne oświadczenie, według wzoru stanowiącego załącznik do niniejszego zarządzenia, stwierdzające, że praca została wykonana samodzielnie oraz o zgodności treści pracy zapisanej na nośniku elektronicznym, z treścią zawartą w wydrukowanej wersji pracy przedstawionej do obrony.

 

2.    Oświadczenie, o którym mowa w punkcie 1, powinno stanowić ostatnią stronę w każdym egzemplarzu pracy dyplomowej inżynierskiej/licencjackiej.  

§ 3  

Zobowiązuje się wszystkich prowadzących seminaria dyplomowe do informowania studentów o obowiązku załączania do składanych prac również ich wersji elektronicznej oraz oświadczenia wymienionego w § 2.  

§ 4  

W przypadku stwierdzenia popełnienia plagiatu w pracy dyplomowej inżynierskiej/licencjackiej, Uczelnia niezwłocznie wszczyna procedury zmierzające do odebrania autorowi plagiatu nieuczciwie uzyskanego tytułu zawodowego inżyniera lub licencjata.  

§ 5  

            Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania.                                                

 

 

 

Autorzy tekstu niniejszej strony: prof. dr hab. n. med. Andrzej Brodziak, dr n. med., mgr Agnieszka Wolińska, dr n. hum, mgr Alicja Różyk - Myrta, mgr  Dariusz Klonowski