Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie - Instytut Pielęgniarstwa

 Niniejsza strona zawiera materiały pomocnicze porządkujące

 nauczania przedmiotu "Genetyka" na kierunku - pielęgniarstwo.

  Witryna zawiera opisów  modułów  kształcenia  z zakresu genetyki dla studentów

 studiów stacjonarnych  oraz studentów studiów pomostowych typu  C i D

Opis modułu kształcenia

Nazwa modułu (przedmiotu)

GENETYKA

Kod podmiotu

IP.1./NP.-G.

Kierunek studiów

Pielęgniarstwo

Profil kształcenia

praktyczny

Poziom studiów

Studia pierwszego stopnia

Forma studiów

stacjonarny

Semestr studiów

I

 

Zajęcia z zakresu nauk podstawowych

Tak

Tryb zaliczenia przedmiotu

Egzamin

Liczba punktów ECTS

Sposób ustalania oceny z przedmiotu

Formy zajęć i inne

Liczba godzin zajęć w semestrze

ZT

2

ZP

 

PZ

 

Całkowita

Pracy studenta

Zajęcia

kontaktowe

Sposoby weryfikacji efektów kształcenia w ramach form zajęć

Waga w %

Wykład

30

 

30

Sprawdzian ustny

90%

Samokształcenie

15

15

 

Raport i sprawdzian ustny

10%

Razem:

45

15

30

 Razem

 

100%

Kategoria efektów

 

Lp.

 

Efekty kształcenia dla modułu (przedmiotu)

Sposoby weryfikacji efektu kształcenia

Efekty kierunkowe

Uwagi

 

Wiedza

1.

Omawia funkcje genomu, transkryptomu i proteomu człowieka oraz podstawowe koncepcje regulacji ekspresji genów, w tym regulacji epigenetycznej;

Sprawdzian ustny

A.W10

 

2.

Opisuje budowę chromosomów oraz molekularne podłoże mutagenezy; zna profile metaboliczne podstawowych narządów;

Sprawdzian ustny

A.W11

 

3.

Wymienia zasady dziedziczenia różnej liczby cech, dziedziczenia cech ilościowych, niezależnego dziedziczenia cech oraz dziedziczenia poza jądrowej informacji genetycznej;

Sprawdzian ustny

A.W12

 

 

Umiejętności

1.

Szacuje ryzyko ujawnienia się danej choroby w oparciu o zasady dziedziczenia i wpływ czynników środowisko­wych;

Sprawdzian ustny

A.U6

 

2.

Wykorzystuje wiedzę na temat chorób uwarunkowanych genetycznie w profilaktyce nowotworów oraz diagno­styce prenatalne

Sprawdzian ustny

A.U13

 

 

Treści kształcenia

 

Wykład

 

 

Metody dydaktyczne

 

Wykład z wykorzystaniem technik multimedialnych

 

L.p.

 

Tematyka zajęć

 

 

Tematyczne efekty kształcenia

Student będzie w stanie.:

Liczba godzin

1.

Genetyka jako główna dziedzina biologii;

 

* objaśnić istotę organizmów żywych

*  opisać systematykę organizmów żywych

*  objaśnić mechanizm dziedziczenia bakterii

 

 2

2.

Komórka i podziały komórkowe

 

* opisać budowę komórki eukariotycznej

    komórkowe    

* objaśnić istotę  podziału mitotycznego

* objaśnić istotę  podziału  mejotycznego

* wytłumaczyć jak zachodzi gameto geneza

 

2

3.

Chromosomy;

 *  opisać budowę chromosomów 

 *  objaśnić pojęcie  kariotypu człowieka 

2

4.

Biochemiczna

Struktura

Kwasów RNA i DNA

*  opisać strukturę rybozy, dezoksyrybozy, zasad

     purynowych i adeninowych.

 *  definiować pojęcia nukleozydu i nukleotydu

 *  objaśnić strukturę  nici DNA, RNA  i helisy DNA

 

2

5.

Transkrypcja i

translacja informacji

zawartej w pewnym genie

* opisać pojęcia  mRNA, intronów, eksonów, 

    rybosomów,  tRNA

* wyjaśnić pojęcie kodu genetycznego

* objaśnić  mechanizm transkrypcji i translacji

* opisać budowę peptydów

 

2

6.

Regulacja ekspresji genów

u Prokariota i Eukariota oraz replikacja genomu

* opisać poznane mechanizmy regulacji  ekspresji genów

 * wyjaśnienie pojęcia epigenetykii

 * scharakteryzować drugi  najważniejszy

   (prócz ekspresji genów )  proces wykorzystywania

    informacji  genetycznej jaki zachodzi w trakcie

    replikacji

 

2

7.

Genom

* scharakteryzować  różnicę  struktury genomów

  prokariotycznych, eukariotycznych i genomu człowieka

 

2

8.

Rekombinacje i mutacje

* objaśnić mechanizm crossing  - over

 *  wytłumaczyć znaczenie rekombinacji genów

 * wyliczyć rodzaje  mutagenów i rodzaje mutacji

 * objaśnić mechanizmy naprawcze DNA

 

2

9.

Bakteriofagi i wirusy         

 eukariotyczne, geny  w organellach

 komórek eukariotycznych        

* scharakteryzować budowę bakteriofagów i wirusów

* scharakteryzować retrowirusy

  * opisać cykl rozwojowy powielania  się wirusów

  * wymienić  przykłady chorób powodowanych

     przez wirusy

  * objaśnić strukturę i funkcję  materiał u genetycznego

    zawartego w mitochondriach

 

2

10.

Genetyka Mendlowska

* objaśnić pojęcia fenotypu, genotypu, alleli

*  objaśnić I prawo Mendla (do gamety wchodzi tylko

    jeden allel ) i II prawo Mendla (niezależne dziedziczenie

    cech )

 * objaśnić determinowanie płci genetycznej

 * objaśnić pojęcie genów sprzężonych

 

2

11.

Genetyka populacji

a  teoria ewolucji i poznawanie

 genomów                                

* wyjaśnić pojęcie doboru naturalnego

* scharakteryzować  tzw.  "nową syntetyczną teorię

    ewolucji (neodarwinizm

 * wyjaśnić pojęcia  polimorfizmu genetycznego

    i zróżnicowania genetycznego

 * opisać współczesny stan  poznania   genomu  ludzkiego

     i genomów roślin i zwierząt.

 

2

12.

Choroby uwarunkowane genetycznie

*   zdefiniować  choroby genetyczne

*   scharakteryzować defekty jednogenowe,

     zaburzenia chromosomalne i wieloczynnikowe

 *  opisać objawy hemofilii, mukowiscydozy,

     choroby Huntingtona, hemoglobinopatii

  * opisać objawy choroby Downa

  * objaśnić  sposoby identyfikacji genetycznych

     czynników ryzyka powszechnie występujących chorób

 

2

13.

Metody laboratoryjne

 Biologii molekularnej

* objaśnić proces hybrydyzacji  i tzw. klonowania  DNA

*  opisać  łańcuchową reakcję polimeryzacji –PCR

 *  opisać  metody sekwencjonowania  DNA

 *  objaśnić  technologię mikromacierzy DNA

    i metodę  genome-wide association studie (GWAS)

 

2

14

Inżynieria genetyczna i biotechnologia

* Objaśnić sposoby produkowania leków metodami

    inżynierii genetycznej

 * objaśnić sposoby genetycznego modyfikowania roślin

 *  objaśnić w jakim celu uzyskuje się zwierzęta

     transgeniczne

 * objaśnić metody klonowania zwierząt 

 

 2

15

Genetyka a wybrane dziedziny medycyny

* objaśnić znaczenie genetyki w sądownictwie

* opisać na czym polegają testy na ojcostwo

 * wyjaśnić powiązania wiedzy z zakresu genetyki

   a problemami transplantologii

 * wyjaśnić  powiązanie wiedzy z zakresu genetyki

    a patofizjologia nowotworów i onkologią.

 * objaśnić pojęcie transgeniki i terapii genowej

 

 2

Razem liczba godzin:

30

Samokształcenie.:  Opanowanie wiedzy (nauczenie się) oraz  sporządzenie krótkiego (nie więcej niż jedna kartka) raportu z realizacji samokształcenia,  wskazującego na źródło wiedzy (tytuł podręcznika, prezentacji multimedialnej, witryny internetowej ) – najlepiej kserokopia początkowego fragmentu wykorzystywanego materiału – na temat .:  inżynierii genetycznej i praktycznych  zastosowań  wiedzy z zakresu genetyki. W trakcie  egzaminu będą postawione pytania z tego zakresu.  Uwaga-1.: W w/w celu można korzystać z prezentacji dostępnych pod  http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/Genetyka-1.ppt   … /Genetyka-20.ppt   Uwaga-2   ! w poprzednich semestrach zalecano sporządzenie  prezentacji multimedialnej  na tematy.: Metody klonowania DNA, Enzymy restrykcyjne, Wektory – narzędzia klonowania, Metody mapowania genów, Sondy do hybrydyzacji, Metoda Southern Northern, Genetyczne badania przesiewowe.

 Literatura podstawowa:

1.

C. Winter, G.I. Hickey, H.L. Fletcher .:  Genetyka - krótkie wykłady .Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2006

2.

Gerard Drewa, Tomasz Ferenc.: Podstawy genetyki dla studentów i lekarzy. Urban & Partner, Wrocław, 2003, wyd. 2 

3.

Eberhard Passarge, [red. wyd. pol.] Tadeusz Mazurczak .: GENETYKA - ilustrowany przewodnik. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2004.

4.

L.B. Jorde, J.C. Carey, M.J. Bamshad, R.L. White [red.] J.Wojcierowski.: Genetyka medyczna. Czelej. Lublin, 2002.

 

Literatura uzupełniająca:

1.

Grzegorz Nalepa.: Genetyka – wszystkie niezbędne informacje zebrane w jednym miejscu, Helion,, Gliwice, 2006

2.

Tadeusz Marczak.: Genetyka medyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2006

3.

Bruce R. Korf.: Genetyka człowieka - rozwiązywanie problemów medycznych Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2003.

 

............................................................                                                  …………………………………

 

Protokół z przebiegu egzaminu ustnego z zakresu genetyki – Sem. I – 2012

 (na zajęcia z przedmiotu genetyka składały się.: wykłady 30 godzin, samokształcenie 15 godzin)   

Imię i nazwisko studenta  …………………………………………………………………

Data ………………………..

 

 

Lp.

 

Tzw. efekty kierunkowe

 kształcenia dla modułu genetyka

Sposoby weryfikacji efektu kształcenia

Uwagi o wyniku   weryfikacji

efektu

kształcenia

1.

A.W10.

Omawia funkcje genomu, transkryptomu i proteomu człowieka oraz podstawowe koncepcje regulacji ekspresji genów, w tym regulacji epigenetycznej.

Sprawdzian ustny

 

2.

A.W11.

Opisuje budowę chromosomów oraz molekularne podłoże mutagenezy; zna profile metaboliczne podstawowych narządów.

Sprawdzian ustny

 

3.

A.W12.

Wymienia zasady dziedziczenia różnej liczby cech, dziedziczenia cech ilościowych, niezależnego dziedziczenia cech oraz dziedziczenia poza jądrowej informacji genetycznej.

Sprawdzian ustny

 

1.

A.U6.

Szacuje ryzyko ujawnienia się danej choroby w oparciu o zasady dziedziczenia i wpływ czynników środowisko­wych.

Sprawdzian ustny

 

2.

A.U13.

Wykorzystuje wiedzę na temat chorób uwarunkowanych genetycznie w profilaktyce nowotworów oraz diagno­styce prenatalne.

Sprawdzian ustny

 

1.

A.K2.

Systematycznie wzbogaca wiedzę zawodową i kształtuje umiejętności, dążąc do profesjonalizmu.

Obserwacja ciągła

 

 

Samokształcenie.:  Opanowanie wiedzy (nauczenie się) oraz  sporządzenie krótkiego (nie więcej niż jedna kartka) raportu z realizacji samokształcenia,  wskazującego na źródło wiedzy (tytuł podręcznika, prezentacji multimedialnej, witryny internetowej ) – najlepiej kserokopia początkowego fragmentu wykorzystywanego materiału – na temat .:  inżynierii genetycznej i praktycznych  zastosowań  wiedzy z zakresu genetyki. W trakcie  egzaminu będą postawione pytania z tego zakresu.  Uwaga-1.: W w/w celu można korzystać z prezentacji dostępnych pod  http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/Genetyka-1.ppt   … /Genetyka-20.ppt   Uwaga-2   ! w poprzednich semestrach zalecano sporządzenie  prezentacji multimedialnej  na tematy.: Metody klonowania DNA, Enzymy restrykcyjne, Wektory – narzędzia klonowania, Metody mapowania genów, Sondy do hybrydyzacji, Metoda Southern Northern, Genetyczne badania przesiewowe.    


 

L.p.

 

 

Tematyka wykładów

(verte)

 

 

Tematyczne efekty kształcenia

W wyniku kształcenia student:

Stopień

cząstkowy

1.

Genetyka jako główna dziedzina biologii.

 

- objaśni istotę organizmów żywych,

- opisze systematykę organizmów żywych,

- objaśni mechanizm dziedziczenia bakterii.

 

2.

Komórka i podziały komórkowe.

 

- opisze budowę komórki eukariotycznej,     

- objaśni istotę  podziału mitotycznego,

- objaśni  istotę  podziału  mejotycznego,

- wytłumaczy jak zachodzi gameto geneza.

 

3.

Chromosomy.

 - opisze budowę chromosomów, 

-  objaśni pojęcie  kariotypu człowieka .

 

4.

Biochemiczna struktura kwasów RNA i DNA.

- opisze strukturę rybozy, dezoksyrybozy, zasad purynowych
 i adeninowych,

 - zdefiniuje pojęcia nukleozydu i nukleotydu,

 - objaśni strukturę  nici DNA, RNA  i helisy DNA

 

5.

Transkrypcja i translacja informacji

zawartej w pewnym genie.

- opisze pojęcia  mRNA, intronów, eksonów, rybosomów,  tRNA,

- wyjaśni pojęcie kodu genetycznego,

- objaśni  mechanizm transkrypcji i translacji,

- opisze budowę peptydów.

 

6.

Regulacja ekspresji genów u Prokariota i Eukariota oraz replikacja genomu.

- opisze poznane mechanizmy regulacji  ekspresji genów,

- wyjaśni pojęcia epigenetykii,

- scharakteryzuje drugi  najważniejszy (prócz ekspresji genów )  proces wykorzystywania informacji  genetycznej jaki zachodzi w trakcie

    replikacji.

 

7.

Genom.

- scharakteryzuje  różnicę  struktury genomów

  prokariotycznych, eukariotycznych i genomu człowieka.

 

8.

Rekombinacje i mutacje.

- objaśni mechanizm crossing  - over,

- wytłumaczy znaczenie rekombinacji genów,

 - wyliczy rodzaje  mutagenów i rodzaje mutacji,

- objaśni mechanizmy naprawcze DNA.

 

9.

Bakteriofagi i wirusy  eukariotyczne, geny  w organellach komórek eukariotycznych.      

- scharakteryzuje budowę bakteriofagów i wirusów,

- scharakteryzuje retrowirusy,

- opisze cykl rozwojowy powielania  się wirusów,

- wymieni  przykłady chorób powodowanych  przez wirusy,

- objaśni strukturę i funkcję  materiał u genetycznego zawartego
w mitochondriach.

 

10.

Genetyka Mendlowska.

- objaśni pojęcia fenotypu, genotypu, alleli,

- objaśni I prawo Mendla (do gamety wchodzi tylko jeden allel) i II prawo Mendla (niezależne dziedziczenie cech),

- objaśni determinowanie płci genetycznej,

- objaśni pojęcie genów sprzężonych.

 

11.

Genetyka populacji a  teoria ewolucji i poznawanie genomów.                                

- wyjaśni pojęcie doboru naturalnego,

- scharakteryzuje  tzw.  "nową syntetyczną teorię ewolucji (neodarwinizm),

- wyjaśni pojęcia  polimorfizmu genetycznego i zróżnicowania genetycznego,

-  opisze współczesny stan  poznania   genomu  ludzkiego i genomów roślin i zwierząt.

 

12.

Choroby uwarunkowane genetycznie.

- zdefiniuje  choroby genetyczne,

- scharakteryzuje defekty jednogenowe, zaburzenia chromosomalne
i wieloczynnikowe,

- opisze objawy hemofilii, mukowiscydozy, choroby Huntingtona, hemoglobinopatii,

- opisze objawy choroby Downa,

- objaśni  sposoby identyfikacji genetycznych

   czynników ryzyka powszechnie występujących chorób.

 

13.

Metody laboratoryjne

biologii molekularnej.

- objaśni proces hybrydyzacji  i tzw. klonowania  DNA,

- opisze  łańcuchową reakcję polimeryzacji –PCR,

- opisze  metody sekwencjonowania  DNA,

- objaśni  technologię mikromacierzy DNA i metodę  genome-wide association studie (GWAS).

 

14.

Inżynieria genetyczna i biotechnologia.

- objaśni sposoby produkowania leków metodami inżynierii genetycznej,

- objaśni sposoby genetycznego modyfikowania roślin,

- objaśnić w jakim celu uzyskuje się zwierzęta transgeniczne,

- objaśnić metody klonowania zwierząt. 

 

15.

Genetyka a wybrane dziedziny medycyny.

- objaśni znaczenie genetyki w sądownictwie,

- opisze na czym polegają testy na ojcostwo,

- wyjaśni powiązania wiedzy z zakresu genetyki a problemami transplantologii,

- wyjaśni  powiązanie wiedzy z zakresu genetyki a patofizjologia nowotworów i onkologią,

- objaśni pojęcie transgeniki i terapii genowej.

 

 

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie   Instytut Pielęgniarstwa

Opis modułu kształcenia

Nazwa modułu (przedmiotu)

Genetyka

Kod podmiotu

IP.1./NP-G

Kierunek studiów

Pielęgniarstwo

Profil kształcenia

praktyczny

Poziom studiów

Studia pierwszego stopnia

Forma studiów

Pomostowe niestacjonarne

Semestr studiów

D

 

Zajęcia z zakresu nauk podstawowych

Tak

Tryb zaliczenia przedmiotu

Zaliczenie

 

Sposób ustalania oceny z przedmiotu

Formy zajęć i inne

Ogólna liczba godzin zajęć

 

 

 

-

 

-

Semestr I

 

Zajęcia

kontaktowe

Sposoby weryfikacji efektów kształcenia w ramach form zajęć

Waga w %

Wykład

10

 

 

Sprawdzian  ustny

90%

Samokształcenie

10

 

 

Raport i sprawdzian ustny

10%

Razem:

20

 

 

 Razem

 

100%

Kategoria efektów

 

Lp.

 

Efekty kształcenia dla modułu (przedmiotu)

Sposoby weryfikacji efektu kształcenia

Efekty kierunkowe

Uwagi

 

Wiedza

1.

Omawia funkcje genomu, transkryptomu i proteomu człowieka oraz podstawowe koncepcje regulacji ekspresji genów, w tym regulacji epigenetycznej.

Sprawdzian ustny

A.W10.

 

2.

Opisuje budowę chromosomów oraz molekularne podłoże mutagenezy; zna profile metaboliczne podstawowych narządów.

Sprawdzian ustny

A.W11.

 

3.

Wymienia zasady dziedziczenia różnej liczby cech, dziedziczenia cech ilościowych, niezależnego dziedziczenia cech oraz dziedziczenia poza jądrowej informacji genetycznej.

Sprawdzian ustny

A.W12.

 

 

Umiejętności

1.

Szacuje ryzyko ujawnienia się danej choroby w oparciu o zasady dziedziczenia i wpływ czynników środowisko­wych.

Sprawdzian ustny

A.U6.

 

2.

Wykorzystuje wiedzę na temat chorób uwarunkowanych genetycznie w profilaktyce nowotworów oraz diagno­styce prenatalne.

Sprawdzian ustny

A.U13.

 

Kompetencje społeczne

1.

Systematycznie wzbogaca wiedzę zawodową i kształtuje umiejętności, dążąc do profesjonalizmu.

Obserwacja ciągła

A.K2.

 

 

Treści kształcenia

 

 

Wykład

 

 

Metody dydaktyczne

 

Wykład z wykorzystaniem technik multimedialnych

 

Lp.

 

Tematyka zajęć

 

 

Tematyczne efekty kształcenia

W wyniku kształcenia student:

Liczba godzin

1.

Genetyka jako główna dziedzina biologii. Komórka i podziały komórkowe.

 

- objaśni istotę organizmów żywych,

- opisze systematykę organizmów żywych,

- objaśni mechanizm dziedziczenia bakterii.

- opisze budowę komórki eukariotycznej,    

- objaśni istotę  podziału mitotycznego,

- objaśni  istotę  podziału  mejotycznego,

- wytłumaczy jak zachodzi gameto geneza.

1

2

Chromosomy. Biochemiczna struktura kwasów RNA i DNA.

 - opisze budowę chromosomów, 

-  objaśni pojęcie  kariotypu człowieka .

- opisze strukturę rybozy, dezoksyrybozy, zasad purynowych
 i adeninowych,

 - zdefiniuje pojęcia nukleozydu i nukleotydu,

 - objaśni strukturę  nici DNA, RNA  i helisy DNA

1

3

Transkrypcja i translacja informacji

zawartej w pewnym genie. Regulacja ekspresji genów u Prokariota i Eukariota oraz replikacja genomu. Replikacja.

- opisze pojęcia  mRNA, intronów, eksonów, rybosomów,  tRNA,

- wyjaśni pojęcie kodu genetycznego,

- objaśni  mechanizm transkrypcji i translacji,

- opisze budowę peptydów.

- opisze poznane mechanizmy regulacji  ekspresji genów,

- wyjaśni pojęcia epigenetykii,

- scharakteryzuje drugi  najważniejszy (prócz ekspresji genów )

   proces wykorzystywania informacji  genetycznej jaki zachodzi

   w trakcie   replikacji.

1

4.

Genom.

- scharakteryzuje  różnicę  struktury genomów

  prokariotycznych, eukariotycznych i genomu człowieka.

- wyjaśni pojęcia  polimorfizmu genetycznego i zróżnicowania

   genetycznego,

-  opisze współczesny stan  poznania   genomu  ludzkiego i

    genomów roślin i zwierząt.

1

5.

Rekombinacje i mutacje. Genetyka Mendlowska.

- objaśni mechanizm crossing  - over,

- wytłumaczy znaczenie rekombinacji genów,

 - wyliczy rodzaje  mutagenów i rodzaje mutacji,

- objaśni mechanizmy naprawcze DNA.

- objaśni pojęcia fenotypu, genotypu, alleli, - objaśni I prawo Mendla

    (do gamety wchodzi tylko jeden allel) i II prawo Mendla (niezależne

    dziedziczenie cech),- objaśni determinowanie płci genetycznej,

  - objaśni pojęcie genów sprzężonych.

1

6.

Bakteriofagi i wirusy  eukariotyczne, geny  w organellach komórek eukariotycznych.      

- scharakteryzuje budowę bakteriofagów i wirusów,

- scharakteryzuje retrowirusy,

- opisze cykl rozwojowy powielania  się wirusów,

- wymieni  przykłady chorób powodowanych  przez wirusy,

- objaśni strukturę i funkcję  materiał u genetycznego zawartego
w mitochondriach.

1

7.

Choroby uwarunkowane genetycznie.

- zdefiniuje  choroby genetyczne,

- scharakteryzuje defekty jednogenowe, zaburzenia chromosomalne
i wieloczynnikowe,

- opisze objawy hemofilii, mukowiscydozy, choroby Huntingtona, hemoglobinopatii,

- opisze objawy choroby Downa,

- objaśni  sposoby identyfikacji genetycznych

   czynników ryzyka powszechnie występujących chorób.

1

8.

Metody laboratoryjne

biologii molekularnej.

- objaśni proces hybrydyzacji  i tzw. klonowania  DNA,

- opisze  łańcuchową reakcję polimeryzacji –PCR,

- opisze  metody sekwencjonowania  DNA,

- objaśni  technologię mikromacierzy DNA i metodę  genome-wide association studie (GWAS).

1

9.

Inżynieria genetyczna i biotechnologia.

- objaśni sposoby produkowania leków metodami inżynierii genetycznej,

- objaśni sposoby genetycznego modyfikowania roślin,

- objaśnić w jakim celu uzyskuje się zwierzęta transgeniczne,

- objaśnić metody klonowania zwierząt. 

1

10.

Genetyka a wybrane dziedziny medycyny.

- objaśni znaczenie genetyki w sądownictwie,

- opisze na czym polegają testy na ojcostwo,

- wyjaśni powiązania wiedzy z zakresu genetyki a problemami transplantologii,

- wyjaśni  powiązanie wiedzy z zakresu genetyki a patofizjologia nowotworów i onkologią,

- objaśni pojęcie transgeniki i terapii genowej.

1

Razem liczba godzin:

10

 

Samokształcenie.:  Opanowanie wiedzy (nauczenie się) oraz  sporządzenie krótkiego (nie więcej niż jedna kartka) raportu z realizacji samokształcenia,  wskazującego na źródło wiedzy (tytuł podręcznika, prezentacji multimedialnej, witryny internetowej ) – najlepiej kserokopia początkowego fragmentu wykorzystywanego materiału – na temat .:  inżynierii genetycznej i praktycznych  zastosowań  wiedzy z zakresu genetyki. W trakcie  egzaminu będą postawione pytania z tego zakresu. Uwaga-1.: W w/w celu można korzystać z prezentacji dostępnych pod  http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/Genetyka-1.ppt   … /Genetyka-20.ppt   Uwaga-2   ! w poprzednich semestrach zalecano sporządzenie  prezentacji multimedialnej  na tematy.: Metody klonowania DNA, Enzymy restrykcyjne, Wektory – narzędzia klonowania, Metody mapowania genów, Sondy do hybrydyzacji, Metoda Southern Northern, Genetyczne badania przesiewowe.   

Literatura podstawowa:

1.

Gerard Drewa, Tomasz Ferenc.: Podstawy genetyki dla studentów i lekarzy. Urban & Partner, Wrocław, 2003, wyd. 2 

2.

Eberhard Passarge, [red. wyd. pol.] Tadeusz Mazurczak .: GENETYKA - ilustrowany przewodnik. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2004.

3.

L.B. Jorde, J.C. Carey, M.J. Bamshad, R.L. White [red.] J.Wojcierowski.: Genetyka medyczna. Czelej. Lublin, 2002.

 

Literatura uzupełniająca:

1.

P.C. Winter, G.I. Hickey, H.L. Fletcher .:  Genetyka - krótkie wykłady .Wydawnictwo Naukowe PWN 

2.

Bruce R. Korf.: Genetyka człowieka - rozwiązywanie problemów medycznych Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2003.

 

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie  Instytut Pielęgniarstwa

Opis modułu kształcenia

Nazwa modułu (przedmiotu)

Genetyka

Kod podmiotu

IP.1./NP-G

Kierunek studiów

Pielęgniarstwo

Profil kształcenia

praktyczny

Poziom studiów

Studia pierwszego stopnia

Forma studiów

Pomostowe niestacjonarne

Semestr studiów

C

 

Zajęcia z zakresu nauk podstawowych

Tak

Tryb zaliczenia przedmiotu

Zaliczenie

 

Sposób ustalania oceny z przedmiotu

Formy zajęć i inne

Ogólna liczba godzin zajęć

 

 

 

 

 

 

Semestr I

 

 

Sposoby weryfikacji efektów kształcenia w ramach form zajęć

Sprawdzian ustny

Wykład

15

 

 

Sprawdzian  ustny

     100%

Razem:

15

 

 

 Razem

 

100%

Kategoria efektów

 

Lp.

 

Efekty kształcenia dla modułu (przedmiotu)

Sposoby weryfikacji efektu kształcenia

Efekty kierunkowe

Uwagi

 

Wiedza

1.

Omawia funkcje genomu, transkryptomu i proteomu człowieka oraz podstawowe koncepcje regulacji ekspresji genów, w tym regulacji epigenetycznej.

Sprawdzian ustny

A.W10.

 

2.

Opisuje budowę chromosomów oraz molekularne podłoże mutagenezy; zna profile metaboliczne podstawowych narządów.

  Sprawdzian ustny

A.W11.

 

3.

Wymienia zasady dziedziczenia różnej liczby cech, dziedziczenia cech ilościowych, niezależnego dziedziczenia cech oraz dziedziczenia poza jądrowej informacji genetycznej.

Sprawdzian ustny

A.W12.

 

 

Umiejętności

1.

Szacuje ryzyko ujawnienia się danej choroby w oparciu o zasady dziedziczenia i wpływ czynników środowisko­wych.

Sprawdzian ustny

A.U6.

 

2.

Wykorzystuje wiedzę na temat chorób uwarunkowanych genetycznie w profilaktyce nowotworów oraz diagno­styce prenatalne.

Sprawdzian ustny

A.U13.

 

Kompetencje społeczne

1.

Systematycznie wzbogaca wiedzę zawodową i kształtuje umiejętności, dążąc do profesjonalizmu.

Obserwacja ciągła

A.K2.

 

 

Treści kształcenia

 

 

Wykład

 

 

Metody dydaktyczne

 

Wykład z wykorzystaniem technik multimedialnych

 

Lp.

 

Tematyka zajęć

 

 

Tematyczne efekty kształcenia

W wyniku kształcenia student:

Liczba godzin

1.

Genetyka jako główna dziedzina biologii.

 

- objaśni istotę organizmów żywych,

- opisze systematykę organizmów żywych,

- objaśni mechanizm dziedziczenia bakterii.

1

2.

Komórka i podziały komórkowe.

 

- opisze budowę komórki eukariotycznej,    

- objaśni istotę  podziału mitotycznego,

- objaśni  istotę  podziału  mejotycznego,

- wytłumaczy jak zachodzi gameto geneza.

1

3.

Chromosomy.

 - opisze budowę chromosomów, 

-  objaśni pojęcie  kariotypu człowieka .

1

4.

Biochemiczna struktura kwasów RNA i DNA.

- opisze strukturę rybozy, dezoksyrybozy, zasad purynowych
 i adeninowych,

 - zdefiniuje pojęcia nukleozydu i nukleotydu,

 - objaśni strukturę  nici DNA, RNA  i helisy DNA

1

5.

Transkrypcja i translacja informacji

zawartej w pewnym genie.

- opisze pojęcia  mRNA, intronów, eksonów, rybosomów,  tRNA,

- wyjaśni pojęcie kodu genetycznego,

- objaśni  mechanizm transkrypcji i translacji,

- opisze budowę peptydów.

1

6.

Regulacja ekspresji genów u Prokariota i Eukariota oraz replikacja genomu.

- opisze poznane mechanizmy regulacji  ekspresji genów,

- wyjaśni pojęcia epigenetykii,

- scharakteryzuje drugi  najważniejszy (prócz ekspresji genów )  proces wykorzystywania informacji  genetycznej jaki zachodzi w trakcie

    replikacji.

1

7.

Genom.

- scharakteryzuje  różnicę  struktury genomów

  prokariotycznych, eukariotycznych i genomu człowieka.

1

8.

Rekombinacje i mutacje.

- objaśni mechanizm crossing  - over,

- wytłumaczy znaczenie rekombinacji genów,

 - wyliczy rodzaje  mutagenów i rodzaje mutacji,

- objaśni mechanizmy naprawcze DNA.

1

9.

Bakteriofagi i wirusy  eukariotyczne, geny  w organellach komórek eukariotycznych.      

- scharakteryzuje budowę bakteriofagów i wirusów,

- scharakteryzuje retrowirusy,

- opisze cykl rozwojowy powielania  się wirusów,

- wymieni  przykłady chorób powodowanych  przez wirusy,

- objaśni strukturę i funkcję  materiał u genetycznego zawartego
w mitochondriach.

1

10.

Genetyka Mendlowska.

- objaśni pojęcia fenotypu, genotypu, alleli,

- objaśni I prawo Mendla (do gamety wchodzi tylko jeden allel) i II prawo Mendla (niezależne dziedziczenie cech),

- objaśni determinowanie płci genetycznej,

- objaśni pojęcie genów sprzężonych.

1

11.

Genetyka populacji a  teoria ewolucji i poznawanie genomów.                                

- wyjaśni pojęcie doboru naturalnego,

- scharakteryzuje  tzw.  "nową syntetyczną teorię ewolucji (neodarwinizm),

- wyjaśni pojęcia  polimorfizmu genetycznego i zróżnicowania genetycznego,

-  opisze współczesny stan  poznania   genomu  ludzkiego i genomów roślin i zwierząt.

1

12.

Choroby uwarunkowane genetycznie.

- zdefiniuje  choroby genetyczne,

- scharakteryzuje defekty jednogenowe, zaburzenia chromosomalne
i wieloczynnikowe,

- opisze objawy hemofilii, mukowiscydozy, choroby Huntingtona, hemoglobinopatii,

- opisze objawy choroby Downa,

- objaśni  sposoby identyfikacji genetycznych

   czynników ryzyka powszechnie występujących chorób.

1

13.

Metody laboratoryjne

biologii molekularnej.

- objaśni proces hybrydyzacji  i tzw. klonowania  DNA,

- opisze  łańcuchową reakcję polimeryzacji –PCR,

- opisze  metody sekwencjonowania  DNA,

- objaśni  technologię mikromacierzy DNA i metodę  genome-wide association studie (GWAS).

1

14.

Inżynieria genetyczna i biotechnologia.

- objaśni sposoby produkowania leków metodami inżynierii genetycznej,

- objaśni sposoby genetycznego modyfikowania roślin,

- objaśnić w jakim celu uzyskuje się zwierzęta transgeniczne,

- objaśnić metody klonowania zwierząt. 

1

15.

Genetyka a wybrane dziedziny medycyny.

- objaśni znaczenie genetyki w sądownictwie,

- opisze na czym polegają testy na ojcostwo,

- wyjaśni powiązania wiedzy z zakresu genetyki a problemami transplantologii,

- wyjaśni  powiązanie wiedzy z zakresu genetyki a patofizjologia nowotworów i onkologią,

- objaśni pojęcie transgeniki i terapii genowej.

1

Razem liczba godzin:

15

 

Literatura podstawowa:

1.

Gerard Drewa, Tomasz Ferenc.: Podstawy genetyki dla studentów i lekarzy. Urban & Partner, Wrocław, 2003, wyd. 2 

2.

Eberhard Passarge, [red. wyd. pol.] Tadeusz Mazurczak .: GENETYKA - ilustrowany przewodnik. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2004.

3.

L.B. Jorde, J.C. Carey, M.J. Bamshad, R.L. White [red.] J.Wojcierowski.: Genetyka medyczna. Czelej. Lublin, 2002.

 

Literatura uzupełniająca:

1.

P.C. Winter, G.I. Hickey, H.L. Fletcher .:  Genetyka - krótkie wykłady .Wydawnictwo Naukowe PWN 

2.

Bruce R. Korf.: Genetyka człowieka - rozwiązywanie problemów medycznych Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2003.

 

 

 Uwagi o realizacji, weryfikacji i dokumentowaniu tzw. samokształcenia.

 

   Wielowiekowe wręcz doświadczenia w zakresie kształcenia wykazują, iż  celem  pewnego nauczyciela  określonego przedmiotu nauczania  lub uczelni kształcącej w pewnym zakresie jest  to aby studenci opanowali w sposób wystarczający treści pewnego przedmiotu. Czasami może być to oparte jedynie o wysłuchanie wykładów. Doświadczenia  wykładowców  przemawiają  jednak za tym,    ze wzglądu na niepełną  koncentrację uwagi na wykładach i zawodną pamięć – wysłuchanie wykładów nie wystarcza.

    Dlatego od dawna zakłada się, że studenci mają dostęp (kupili albo wypożyczyli) podręcznik do danego przedmiotu. Umożliwia im to ponowne przyswojenie a nawet uzupełnienie treści dotyczących tematów wykładów. Korzystanie z podręczników po to aby utrwalić treści przedmiotu jest więc podstawową  formą   i celem   tzw. samokształcenia.

     Czasami celem samokształcenia może być sięgnięcie do tematów,  które są  istotne dla wiedzy z danego przedmiotu, lecz które nie mieszczą się w ramach czasu dostępnego na wykładach. Jest to bardzo częsta okoliczność.

     Samokształcenie ma więc na celu .: (1) bądź  utrwalenie  treści wyłożonych na wykładach, bądź (2)  poszerzenie obszaru wiedzy – co do którego zakłada się,  że jest on niezbędny dla  „opanowania”  niezbędnego dla danego przedmiotu zakresu wiedzy.

      Program – procedura zrealizowania nauczania z zakresu pewnego przedmiotu, słusznie zakłada że – to czy student realizował samokształcenie i czy owe samokształcenie przyniosło pozytywne rezultaty powinno być zweryfikowane przez nauczyciel  akademickiego odpowiedzialnego za nauczanie tego przedmiotu.

     Należy zauważyć, że wobec omówionych wyżej celi  samokształcenia, ta weryfikacja może albo wręcz powinna sprowadzać się do „zwykłej procedury oceny wchłoniętej, opanowanej wiedzy”. Jeśli więc chcemy weryfikować czy zrealizowano cel (1) – to należy sprawdzić  opanowanie wiedzy z tematyki  wykładów,  która jak wspomniano jest także omówiona w odpowiednio dobranych podręcznikach. Jeśli chcemy weryfikować  czy  zrealizowano cel (2) – to  należy sprawdzić  czy student czytał lub opanował – dodatkowe   niejako  rozdziały podstawowego  lub  dodatkowego podręcznika (lub innych źródeł wiedzy).

    Wydaje się że zlecanie studentowi napisania referatu lub np. wykonania prezentacji multimedialnej  jest co prawda pewną formą sprawdzenia czy student zajmował się omawianymi tu podstawowymi lub  dodatkowymi obszarami wiedzy, ale istnienie takiego spisanego referatu nie jest ważne z punktu widzenia weryfikowania zrealizowania samokształceni. Ta weryfikacja może się ograniczyć do sprawdzenia, czy student zna istotne treści z rozważanych obszarów wiedzy.

     Z istoty samokształcenia zmierzającego do realizacji celu (2 – poszerzenie obszaru wiedzy) wynika jednak, że wyznaczając samokształcenie, koniecznie musimy określić  źródła z których student ma  zaczerpnąć wiedzę, tak abyśmy mogli stawiać pytania weryfikujące, które będą w odczuciu (ocenie) studenta zasadne.  

    Z niniejszego wywodu wynika więc, że nie jest potrzebne zlecanie opracowywania rozległych referatów, co oczywiście sprowadza się do powielania (przepisywania) treści z jakiś materiałów. Przeciwko takim żądaniom protestują studenci, argumentując iż sporządzanie takich pisemnych,  rozległych referatów zabiera im czas na  rzeczywistą naukę.

     Wydaje się więc, że wystarczą krótkie raporty jedno – kartkowe  (np. krótkie testy sprawdzianowe). Powinny one natomiast odnosić się do źródeł wiedzy dostępnych zarówno dla wykładowcy jak i studenta. Jeśli student nie ma dostępu do podręcznika z którego korzysta wykładowca, to dobrze jest oprzeć się o jakiś  podręcznik dostępny on – line,  w Internecie. 

     Jest jednak pewnym problemem, że posługiwanie się krótkimi  testami  sprawdzianowymi (testów)  jest utrudnione, gdyż  wcześniejsze  ogłoszenie ich  spowoduje efekt odpisywania właściwych wyników od kolegów.

    To sprawia, że  efektywną formą  jest ustne postawienie pytań.  Tu jednak napotykamy  na kolejną  trudność wynikającą  z konieczności udokumentowania prowadzenia weryfikacji zrealizowanego samokształceni.

    Niżej  podpisany sądzi więc, że  właściwym sposobem udokumentowania jest wskazanie na konkretne źródło, np. rozdział podręcznika, prezentację multimedialną (wydrukowanie pierwszej strony tego nośnika wiedzy)  i postawienie stopni cząstkowych za  odpowiedzi na pytania z zakresu tego materiału.

    Tak więc sformułowanie zakresu i sposobu zweryfikowania  samokształcenia  - [  przy założeniu że będzie ono miało cel typu (2) – poszerzenie obszaru wiedzy ] powinno brzmieć  mniej więcej następująco.:   " Opanowanie wiedzy (nauczenie się) oraz sporządzenie krótkiego (nie więcej niż jedna kartka) raportu z realizacji samokształcenia,  wskazującego na źródło wiedzy (tytuł podręcznika, prezentacji multimedialnej, witryny internetowej ) – najlepiej kserokopia początkowego fragmentu wykorzystywanego materiału – na temat ( na tematy) …: "

     Przy odbiorze takich krótkich raportów nauczyciel akademicki stawia pytania i wystawia ocenę cząstkową na kartce papieru, stanowiącą w/w raport. Raport ten , jest ową  konieczna dokumentacją z realizacji samokształcenia.

    Niżej podpisany,   aby określić  takie wspólne ( łatwo dostępne)  dla wykładowcy i studentów materiały o które może być oparte samokształcenie  - umieścił w swojej witrynie internetowej prezentacje multimedialne, które są ogólnie dostępne pod adresami .:

http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/Genetyka-1.htm .

http://pwsz.nysa.pl/andrzej.brodziak/Genetyka-20.htm

 

http://pwsz.nysa.pl/andrzej.brodziak/Filozofia-1.htm

http://pwsz.nysa.pl/andrzej.brodziak/Filozofia-14.htm    

 ( Uwaga ! jest to osobisty, szczególny sposób zorganizowania się. Inni nauczyciele mogą określić to w inny sposób podając tytuły rozdziałów, konkretnego podręcznika).

    Na wskutek spisania niniejszego wywodu  zmodyfikowano (w części dotyczącej samokształcenia)  -  ustalony wcześniej wzór  formularza protokołu z egzaminu z zakresu genetyki. Obowiązujący protokół zamieszczono powyżej.   

Prof. Andrzej Brodziak  -  Dyrektor Instytutu Pielęgniarstwa PWSZ w  Nysie

Uwagi o możliwościach korzystania z platformy e – learningowej

   Zwracam uwagę studentom I roku studiów stacjonarnym, oraz studentom studiów pomostowych o możliwości korzystania z platformy e –learningowej. Widnieje tam kurs z zakresu przedmiotu "Genetyka".  Kurs ten obejmuje niemal całość treści z jakim należy się zapoznać studiując genetykę.

  Przypominam, że  aby korzystać   z w/w platformy e-learningowej należy wejść na stronę.: http://st.pwsz.nysa.pl/moodle/     Kurs z zakresu genetyki nie jest obwarowany żadnym hasłem.

 

Istotne linki.:
 
Witryny porządkujące n auczanie innych przedmiotów.:
http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/przedmiot-filozofia.htm
http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/przedmiot-psychologia.htm 
http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/przedmiot-zdrow-publ.htm
http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/przedmiot-bad-piel.htm
   
 
  Witryna  pomocna  w trakcie opracowywania pracy licencjackiej  
http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/praca_licen.htm

 Witryny zawierające prezentacje pod Power - point'em dla  realizacji samokształcenia

http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/Genetyka-1.ppt
...
http://pwsz.nysa.pl/~andrzej.brodziak/Genetyka-20.ppt   
 
 

Kontakt.:   andrewwader@gmail.com